| |
Zasady kształcenia
Trzy zasady kształcenia. Charakter zasad.
Klasyfikacja zasad. Opisy wybranych zasad.
strona 1/3
Trzy zasady kształcenia.
W. Okoń wyróżnia 3 zasady kształcenia:
- jako twierdzenie oparte na prawie naukowym
- jako teza wyprowadzona z jakiejś doktryny
- jako norma postępowania wynikająca z analizy prawidłowości celowo
organizowanego procesu kształcenia.
Zasady kształcenia wg Cz. Kupisiewicza:
- normy postępowania dydaktycznego, których przestrzeganie pozwala
nauczycielowi zaznajomić uczniów z podstawami usystematyzowanej
wiedzy, rozwijać ich zainteresowanie i zdolności poznawcze, wpajać
im określone poglądy i przekonania oraz wdrażać do samokształcenia.
Charakter zasad.
- uniwersalny tzn. obowiązuje każdego nauczyciela, bez względu na
szczebel kształcenia, typ szkoły, czy przedmiot nauczania.
- zasady odpowiadają na pytanie „dlaczego?”
Opisy wybranych zasad.
Zasada poglądowości, czyli respektowania drogi między konkretem a
abstrakcją i odwrotnie. Tę zasadę sformułował Wolfgang Ratke,
nadając jej następujące brzmienie: „Naprzód rzecz poznana na niej
samej, potem dopiero mówienie o rzeczy.”
Reguły dydaktyczne (Friedrich, Diesterweg, XIX w)
- przechodzić od tego, co uczniowi bliskie, do tego, co uczniowi
dalekie
- zaczynaj nauczanie od znanego i dołączaj, co uczniowi nieznane
- pozwól dziecku poznawać świat za pomocą zmysłów; nauczaj poglądowo
- ujmuj treści nauczania w łatwe do ogarnięcia przez ucznia całości.
- najpierw zaznajamiaj dziecko z rzeczą, potem ze słowem
- w nauczaniu przechodź stopniowo od spraw konkretnych do
abstrakcyjnych
- przystosowuj nauczanie do możliwości uczniów
W czasach nam współczesnych z zasady poglądowości wyprowadza się
następujące reguły:
• Bezpośrednie poznawanie rzeczywistości, a więc poznawanie oparte
na obserwacji, pomiarze i różnorodnych czynnościach praktycznych,
powinno być punktem wyjścia pracy dydaktycznej z uczniami w tych
przypadkach, gdy nie dysponują oni jeszcze zasobami spostrzeżeń i
wyobrażeń niezbędnych do zrozumienia przerabianego na lekcji tematu
• Aby uczeń mógł zdobyć rzetelną, trwałą i operatywną wiedzę w
drodze bezpośredniego poznawania określonych rzeczy, zjawisk,
wydarzeń i procesów, należy umiejętnie kierować jego działalnością
poznawczą tzn. dostarczać odpowiednich wskazówek i zwracać jego
uwagę na istotne cechy poznawczego przedmiotu.
Zasada przystępności (stopniowania trudności), czyli pokazywania
trudności uczniów w poznawaniu i przekształcaniu rzeczywistości – ta
zasada wymaga uwzględnienia w pracy dydaktyczno – wychowawczej
właściwości rozwojowych uczniów.
Reguły dydaktyczne (J. A. Komeński):
- w nauczaniu należy przechodzić od tego, co jest dla ucznia
bliskie, do tego, co dalsze
- w nauczaniu należy przechodzić od tego, co jest dla ucznia
łatwiejsze do tego, co trudniejsze
- w nauczaniu należy przechodzić od tego, co jest uczniom znane do
tego, co jest nieznane i nowe.
Warunkiem respektowania tej zasady jest dobra znajomość wszystkich
uczniów. Listę tradycyjnych reguł dydaktycznych uzupełnia obecnie
bardzo ważna reguła:
- w procesie nauczania – uczenia się należy uwzględniać różnice w
tempie pracy i stopniu zaawansowania w nauce poszczególnych uczniów
- konieczna jest dyferencjacja (różnicowanie, indywidualizacja)
procesu kształcenia.
<< strona
poprzednia | strona następna >>
|
|
|
|
