| |
Zasady kształcenia
Trzy zasady kształcenia. Charakter zasad.
Klasyfikacja zasad. Opisy wybranych zasad.
strona 2/3
Zasada świadomego i aktywnego udziału uczniów w procesie nauczania –
uczenia się, czyli ograniczonej zależności ucznia od nauczyciela.
Aktywność jest niezbędnym warunkiem do podjęcia pracy, a
uświadomienie uczniom celu i zadania ich działania jest podstawowym
warunkiem osiągania pozytywnych wyników nauczania.
Reguły dydaktyczne:
- nauczyciel powinien starać się poznać indywidualne zainteresowania
uczniów i rozwijać je w taki sposób, aby coraz bardziej uwzględniały
obiektywne potrzeby społeczeństwa.
- nauczyciel powinien stawiać uczniów sytuacjach wymagających
dostrzegania i wyjaśniania niezgodności między obserwowanymi faktami
a posiadaną wiedzą.
- nauczyciel powinien stwarzać warunki sprzyjające wdrażaniu uczniów
do zespołowych form pracy.
Respektowanie powyższej zasady polega na wdrażaniu uczniów do
samodzielnego działania i samodzielnego myślenia (wg W. Okonia).
- Nauczyciel wdraża uczniów do samodzielnego działania wtedy, gdy
wdraża do:
• Wyboru i planowania pracy
• Wykonywania pracy
• Sprawdzania wykonanej pracy
Samodzielne myślenie kształtuje się wtedy, gdy nauczyciel wdraża
uczniów do:
• Spostrzegania i formułowania problemów
• Ich samodzielnego rozwiązywania
• Sprawdzania uzyskanych rozwiązań
Zasada systematyczności (systemowości), czyli o porządkowaniu wiedzy
w głowie uczniów.
- proces kształcenia przebiega tym płynniej i zapewnia lepsze
wyniki, im mniej występuje w nim przerw i dezorganizujących go
czynności.
- ważne jest, aby uczniowie poznając różne aspekty otaczającej
rzeczywistości w ramach poszczególnych przedmiotów mieli na uwadze
całość, swoistą jedność świata.
Reguły dydaktyczne:
- określić stan wiedzy wyjściowej oraz systematycznie nawiązywać do
niej
- ustalić tzw. merytoryczny środek ciężkości lekcji oraz eksponować
na jego tle i w powiązaniu z nim podrzędnych wobec niego wiadomości
i umiejętności
- podzielić dany temat na punkty i podpunkty, które nauczyciel
powinien kolejno analizować na lekcji
- systematycznie stosować streszczenia i syntetyzujące powtórzenia
- zwracać uwagę na sposób i formę wyrażania myśli przez uczniów
- wdrażać uczniów do pracy samodzielnej oraz stwarzać im możliwości
rozwiązywania zadań wymagających dalszego i systematycznego wysiłku.
Zasada wiązania teorii z praktyką – wiązanie teorii z praktyką to
prawo procesu poznawczego. Teoria bez praktyki straciłaby swój walor
poznawczy i praktyczny, zaś praktyka bez teorii pozostałaby wąskim
utylitaryzmem.
Właściwa realizacja zasady łączenia teorii z praktyką zapewnia
trwałość i operatywność wiedzy, pobudza aktywność, sprzyja rozwojowi
samodzielności uczniów, ukazuje użyteczność wiedzy, a przede
wszystkim przygotowuje do przekształcania otaczającej
rzeczywistości.
- Formy realizacji tej zasady w procesie kształcenia mogą być różne,
gdyż w procesie poznawczym praktyka spełnia rózne funkcje:
• Poznawczą – praktyka może być źródłem wiedzy o świecie
• Weryfikacyjną – jako kryterium prawdy tej wiedzy
• Instrumentalną – jako działalność przekształcająca rzeczywistość.
<< strona
poprzednia | strona następna >>
|
|
|
|
