Dydaktyka

Materiały edukacyjne z zakresu podstaw dydaktyki nauczania.
Procesy metody, środki, systemy, cele oraz zadania dydaktyki ogólnej.
Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, pomoce i materiały dla studentów.

 
    Spis opracowanych tematów    |    Dodaj stronę do ulubionych    |    Kontakt

 

  

  

 

 

Teoria kształcenia wielostronnego

Przesłanki fizjologiczne i psychologiczne. Cztery toki kształcenia.

Przesłanki fizjologiczne i psychologiczne.
Przesłanki fizjologiczne.
Harmonijne współdziałanie obu półkul mózgowych warunkiem wielostronnego rozwoju jednostki. Osobowość ucznia (człowieka) jest harmonijnie funkcjonującą całością (poznającą, czującą i działającą).
Funkcje obu półkul mózgowych:
LEWA PÓŁKULA: logiczna, akademicka, zimna
- do niedawna uznawano, że jest dominującą, jest odpowiedzialna za mowę
- ona kontroluje mowę i sprawia, że człowiek może pisać i czytać
- jest miejscem, gdzie dokonuje się analiza, poddaje się materiał logicznej, racjonalnej ocenie
- lewą półkulę charakteryzuje sekwencyjność (informacje są kodowane i przetwarzane etapowo, krok po kroku), matematyczność (w niej są kodowane numery i liczby), dosłowność (odbiera i rozumie dosłowne znaczenia)
- lewa półkula kontroluje ruchy prawej strony ciała.
PRAWA PÓŁKULA:
- intuicyjna, artystyczna, emocjonalna, gorąca
- jest charakteryzowana przez następujące cechy:
• Wizualizacja (informacje są kodowane i uzyskiwane w postaci wyobrażeń i obrazów)
• Holistyczność (zdolność postrzegania całości)
• Przestrzenność (zawiaduje funkcjami wizualno-przestrzennymi)
• Metaforyczność (pozwala zrozumieć język przenośni)
• Emocjonalność (emocje są transportowane przez tę półkulę)
• Uduchowienie (prawa półkula jest zatopiona w modlitwie i oddaniu Bogu).
• Muzykalność (talent do muzyki, umiejętność reagowania na muzykę)
• Uzdolnienia plastyczne (rysowanie, malowanie, rzeźba to naturalne talenty prawej półkuli)
• Seks
• Produkowanie snów
- prawa półkula kontroluje ruchy lewej strony ciała

Przesłanki psychologiczne.
Podstawowe funkcje osobowości - rodzaje aktywności człowieka:
Poznawanie świata i siebie - Aktywność intelektualna (poznawanie rzeczywistości przez przyswajanie gotowej wiedzy i przez jej odkrywanie
Przeżywanie świata i nagromadzonych w nim wartości - Aktywność emocjonalna (polega na przeżywaniu wartości i ich wytwarzaniu)
Zmienianie świata - Aktywność praktyczna (udział człowieka w przekształcaniu rzeczywistości, wykonywanie zadań praktycznych przy wykorzystaniu zdobytej wiedzy)

Cztery toki kształcenia.
- poszukujący
- eksponujący
- podający
- operacyjny

PODAJĄCY TOK KSZTAŁCENIA:
Czynności nauczyciela:
1. Przygotowanie uczniów do pracy przez zaznajomienie ich z celami i zadaniami lekcji.
2. Podawanie uczniom nowego materiału.
3. Synteza przekazywanych uczniom wiadomości w celu ich zebrania i utrwalenia.
4. Kontrola stopnia opanowania przez uczniów wiadomości w celu wykrycia luk i oceny trwałości i operacyjności wiedzy.
5. Zastosowanie, wyznaczenie zestawów ćwiczeń i zadań.

Czynności ucznia:
1. Powstanie u uczniów pozytywnej motywacji.
2. Poznawanie i przyswajanie nowych wiadomości.
3. Kojarzenie nowych wiadomości z już posiadanymi, syntetyzowanie i utrwalanie.
4. Samokontrola i samoocena – likwidacja luk i braków w wiadomościach i umiejętnościach.
5. Posługiwanie się zdobytą wiedzą w nowych sytuacjach.

Zalety i wady podającego toku kształcenia:
- zaletą jest szybkie przekazanie przez nauczyciela gotowej wiedzy
- wadą jest słabe aktywizowanie uczniów na lekcji oraz pamięciowy sposób przyswajania przez nich wiedzy.

POSZUKUJĄCY TOK KSZTAŁCENIA:
Czynności nauczyciela:
1. Organizowanie sytuacji problemowej.
2. Formowanie problemu (gdy uczniowie sami nie są w stanie sami tego uczynić).
3. Udzielanie uczniom pomocy w procesie wytwarzania hipotez i ich weryfikowania.
4. Kierowanie myśleniem i działaniem w fazie sprawdzania rozwiązań.
5. Kierowanie procesem systematyzowania i kierowania wiedzy.
6. Organizowanie prac służących zastosowaniu zdobytej przez uczniów wiedzy.

Czynności ucznia:
1. Uświadomienie sobie trudności o charakterze praktycznym lub teoretycznym.
2. Formułowanie problemu oraz gromadzenie niezbędnych wiadomości.
3. Formułowanie i uzasadnianie hipotez.
4. Sprawdzanie słuszności przewidywań (eksperymenty, działania praktyczne, analizy porównawcze)
5. Formułowanie rozwiązań i wniosków oraz uporządkowanie i utrwalenie wiadomości.
6. Stosowanie wiedzy w rozwiązywaniu nowych zadań.

Walory poszukującego toku kształcenia:
- proces kształcenia przybiera postać działalności badawczej
- rozwija i kształci zdolności poznawcze (myślenie, spostrzeganie)
- rozwija aktywność intelektualną, postawę badawczą
- zapewnia uczniom wiedzę trwałą o operatywną (bo uczeń sam dochodzi do wiedzy).

EKSPONUJĄCY TOK KSZTAŁCENIA:
Czynności nauczyciela:
1. Ukierunkowanie kontaktu z dziełem (utworem)
2. Eksponowanie dzieła (utworu)
3. Wskazanie na istotne elementy utworu i ich objaśnienie.
4. Inspirowanie uczniów do wyrażania indywidualnych przeżyć.
5. Podsumowanie zajęć i kierowanie uogólnieniem.

Czynności ucznia:
1. Zetknięcie się z dziełem.
2. Emocjonalne przeżywanie określonych wartości i ich przyswajanie.
3. Analiza i zrozumienie dzieła.
4. Wyrażanie indywidualnych uczuć.
5. Formułowanie wniosków praktycznych dotyczących postaw własnych.

Walory eksponującego toku kształcenia:
- zapewnia poznanie kultury
- uczniowie rozbudzają uczucie, wrażliwość na wartości
- wyrabiają umiejętność wartościowania i oceny

OPERACYJNY TOK KSZTAŁCENIA:
Czynności nauczyciela:
1. Uświadomienie celu i znaczenia działania.
2. Ustalenie reguł i zasad działania.
3. Pokaz wzorowo wykonanego działania.
4. Kontrola i korekta.
5. Kontrola i ocena.

Czynności ucznia:
1. Poznanie celu działania – powstanie pozytywnej motywacji.
2. Przypomnienie reguł i zasad działania.
3. Obserwacja wzoru działania, kształtowanie się w świadomości modelu działania.
4. Pierwsze próby wykonania działania.
5. Ćwiczenia w samodzielnym wykonywaniu działania.

Walory operacyjnego toku kształcenia:
- uczniowie mają możliwość zastosowania wiedzy teoretycznej
- poznają związki i zależności dotyczące określonych zjawisk i procesów
- działania praktyczne uczniów pozwalają lepiej zrozumieć i na dłużej zapamiętać wiadomości.
- sprzyjają rozwojowi ich samodzielności

Znaczenie teorii kształcenia wielostronnego dla praktyki szkolnej:
- teoria kształcenia wielostronnego jest traktowana jako paradygmat współczesnej dydaktyki
- jeśli szkoła realizuje kształcenie wielostronne to realizuje naczelny cel edukacji
- mieści w sobie poznanie, wartościowanie i działanie – wielostronną aktywność uczniów
- proces kształcenia jest urozmaicony – są stosowane różnorodne metody, formy organizacyjne i środki dydaktyczne.

 



























































 
  

© 2007 by dydaktyka.info - serwis przedstawia więdzę z zakresu podstaw dydaktyki, dydaktyki ogólnej,
tj.: procesu dydaktycznego, dydaktyki nauczania, metod dydaktyki, zadań dydaktyki, pomoce, materiały, środki oraz systemy dydaktyczne.