| |
Osiągnięcia szkolne
System oceniania i egzaminów wg projektu reformy
systemu edukacji. Istota powodzeń i niepowodzeń szkolnych. Rodzaje
niepowodzeń dydaktycznych. Drugoroczność jako jeden z przejawów
niepowodzeń dydaktycznych. Przyczyny niepowodzeń dydaktycznych.
Dydaktyczne środki zwalczania niepowodzeń dydaktycznych.
System oceniania i egzaminów wg projektu
reformy systemu edukacji.
Osiągnięcia szkolne – wyniki procesu dydaktyczno-wychowawczego,
który uczniowie zawdzięczają szkole, a więc stopień opanowania przez
uczniów wiedzy i sprawności, rozwinięcia zdolności, zainteresowań i
motywacji, ukształtowanie przekonań i postaw; do osiągnięć szkolnych
zalicza się również takie formy i efekty pracy szkolnej jak zdanie
egzaminu, ukończenie klasy, szkoły, zdobycie zawodu.
Dwa nurty w systemie oceniania:
1) Ocenianie wewnątrzszkolne – ma dotyczyć bieżącego oceniania
uczniów. Ma uświadomić stopień opanowania wiadomości i umiejętności,
wdrażać do systematycznej pracy, a także dawać informację
nauczycielowi o efektywności stosowanych metod organizacji pracy
dydaktyczno-wychowawczej.
2) Ocenianie zewnętrzne (organizowane przez OKE) – ma być aktem
podsumowującym określony etap kształcenia. Ma zapewnić lepszą jakość
kształcenia, ułatwić porównywalność świadectw szkolnych ( w naszym
kraju, jak również w innych), a także pozwolić na zdiagnozowanie
osiągnięć edukacyjnych i braków uczniów, ułatwić ocenę oddziaływań
dydaktyczno-wychowawczych nauczycieli w poszczególnych szkołach.
Poza tym da szkołom potwierdzenie (lub nie) słuszności wybranej
przez nie drogi kształcenia.
Egzaminy zostały zaplanowane po ukończeniu:
- szkoły podstawowej – sprawdzian wiedzy, umiejętności
- gimnazjum – egzamin preorientujący
- liceum profilowanego – egzamin maturalny
- dwuletniej szkoły zawodowej – egzamin zawodowy
- policealnej szkoły zawodowej – rózne formy potwierdzenia
kwalifikacji zawodowych w zależności od szkoły.
SPRAWDZIAN WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI PO SZKOLE PODSTAWOWEJ:
- ma dostarczyć uczniom, rodzicom, i szkołom możliwie pełną
informację o poziomie osiągnięć uczniów. Nie ma charakteru
selekcyjnego. Polega na określeniu – w formie punktowej lub opisowej
– na jakim poziomie uczeń osiągnął kompetencje, które zostały
ustalone w podstawie programowej. Wyniki sprawdzianu będą przekazane
macierzystym szkołom oraz do gimnazjum, do którego przejdą
uczniowie.
EGZAMIN PO GIMNAZJUM:
- ma charakter preorientujący. Wynik z egzaminu ma określić przyrost
wiedzy, umiejętności w trakcie nauki w gimnazjum oraz
scharakteryzować predyspozycje ucznia. Jest on podstawą do starania
się o przyjęcie do wybranej szkoły pogimnazjalnej. Tym samym zostały
zlikwidowane egzaminy wstępne do tych szkół.
EGZAMIN MATURALNY:
- obejmuje przedmioty obowiązkowe i przedmioty do wyboru. Egzamin z
każdego przedmiotu można zdawać na jednym z dwóch (wybranych przez
ucznia) poziomów: podstawowym lub rozszerzonym.
- podstawowym elementem egzaminu maturalnego jest egzamin pisemny,
przygotowany i oceniany przez regionalną komisję egzaminacyjną.
- egzamin ustny przygotowuje i przeprowadza szkołą macierzysta wg
regulaminu i pod nadzorem regionalnej komisji egzaminacyjnej.
EGZAMIN ZAWODOWY:
- organizowany dla absolwentów pogimnazjalnych dwuletnich szkół
zawodowych. Jego celem jest sprawdzenie, czy absolwent posiada
umiejętności określone w podstawie programowej dla danego zawodu.
Istota powodzeń i niepowodzeń szkolnych.
Powodzenia szkolne:
- to proces polegając na powstawaniu pełnej harmonii miedzy celami
edukacji i wymaganiami szkoły, niepowodzeń a osiągnięciami
szkolnymi, rzeczywistymi możliwościami uczniów.
Niepowodzenia szkolne:
- to wyraźne rozbieżności miedzy wymaganiami
dydaktyczno-wychowawczymi szkoły niepowodzeń zachowaniami uczniów
oraz uzyskiwanymi przez nich wynikami nauczania.
Rodzaje niepowodzeń dydaktycznych.
a) Wychowawcze – w zakresie kształtowania postaw, cech charakteru
b) Dydaktyczne - niepowodzenia szkolne w zakresie nauczania i
uczenia
Niepowodzenia dydaktyczne mogą mieć charakter ukryty lub jawny:
a) Niepowodzenia ukryte – występują wówczas, gdy nauczyciel nie
dostrzega braków w wiadomościach, umiejętnościach i nawykach uczniów
mimo że braki z punktu widzenia wymagań programowych występują.
b) Niepowodzenia jawne – występują wówczas, gdy nauczyciel stwierdza
określone braki w opanowywanym przez ucznia materiale, w rezultacie
ocenia wyniki tej pracy jako niezadowalające.
Opóźnienie przejściowe:
- występuje wtedy, gdy ocena niedostateczna odnosi się do rezultatów
uzyskanych przez ucznia np.: w ciągu pierwszego okresu nauki
szkolnej lub w zakresie jednego (czy kilku) przedmiotu i po wczesnym
wykryciu owych braków uda się je przezwyciężyć.
Odsiew:
- to całkowite przerwanie przez ucznia nauki szkolnej przez
planowanym jej ukończeniem.
Drugoroczność jako jeden z przejawów niepowodzeń dydaktycznych.
Występuje wtedy, gdy ocena niedostateczna odnosi się do wyników
całorocznej pracy ucznia i przez to musi on powtarzać daną klasę.
Drugoroczność jako zjawisko niepożądane ze względów społecznych,
ekonomicznych:
- w naszym szkolnictwie liczba uczniów drugorocznych kształtuje się
w granicach kilkuset tysięcy uczniów rocznie.
Społeczeństwo ponosi rok rocznie znaczne straty finansowe z powodu
dodatkowych nakładów na sprzęt szkolny, prace naukowe itp. (na
kształcenie uczniów drugorocznych) oraz z powodu późniejszego
rozpoczynania pracy zawodowej. Braki w wykształceniu powodują, że
ludzie ci są balastem dla społeczeństwa, opóźniają jego postęp
techniczny, społeczny i kulturalny.
Drugoroczność jest zjawiskiem szkodliwym z pedagogicznego i
psychologicznego punktu widzenia.
• Powtarzanie klasy powoduje obniżenie wysiłku niepowodzeń nauce,
tłumi zainteresowanie nauką szkolna, wpływa niekorzystnie na
stosunek ucznia do otoczenia, wywołuje różne zaburzenia i kompleksy,
niepowodzeń często powoduje zahamowanie niepowodzeń prawidłowym
rozwoju umysłowym ucznia. Badania dowodzą, że niewielki odsetek
drugorocznych poprawia swoje wyniki w nauce.
• Ponadto uczniowie drugoroczni wywierają niekorzystny wpływ na
pozostałych uczniów i utrudniają nauczycielowi normalną pracę
dydaktyczno-wychowawczą z całą klasą. Repetenci tłumią niepowodzeń
swoich kolegów zainteresowanie nauką i często poszerzają grupy
młodzieży niedostosowanej społecznie.
Przyczyny niepowodzeń dydaktycznych.
- społeczno-środowiskowe – miejsce zamieszkania, przynależność do
rodziny, do określonej grupy społeczno-zawodowej, poziom
wykształcenia szkolnego rodziców, warunki materialne, warunki
kulturalne oraz atmosfera wychowawcza rodziny.
- biopsychiczne – różnice w rozwoju umysłowym, różnice między
uzdolnieniami i zamiłowaniami, zaburzenia w zachowaniu, zły stan
zdrowia
- dydaktyczne:
a) niezależne od nauczyciela (braki istniejącego systemu szkolnego,
niedostateczne wyposażenie szkół, trudne warunki organizacyjne pracy
szkół)
b) zależne od nauczyciela (nieznajomość współczesnej teorii
pedagogicznej albo też nieumiejętność posługiwania się teorią w
codziennej praktyce, niedostateczna znajomość uczniów, brak
dostatecznej opieki nad uczniami opóźnionymi w nauce,
nieprzygotowanie do lekcji, zaniedbywanie samokształcenia i
podnoszenia kwalifikacji.)
Dydaktyczne środki zwalczania niepowodzeń dydaktycznych.
a) profilaktyka pedagogiczna
b) diagnoza pedagogiczna
c) terapia pedagogiczna
PROFILAKTYKA PEDAGOGICZNA:
Obejmuje czynności zamierzające do zapobiegania powstawaniu luk i
braków w wiedzy uczniów.
Przykładowe czynności:
- nauczanie problemowo-zespołowe, systematyczna kontrola
wykonywanych przez uczniów prac domowych
- racjonalne organizowanie lekcji powtórzeniowych
- jawne ocenianie wyników nauczania, koordynacja pracy nauczycieli
uczących w danej klasie
- współpraca z rodzicami i opiekunami uczniów
- włączanie organizacji uczniowskich do walki z niepowodzeniami
(samorząd uczniowski, organizacja dobrych uczniów)
DIAGNOZA PEDAGOGICZNA:
Czynności mające na celu możliwie wczesne wykrywanie powstających
luk i zaległości. Może występować jako diagnoza:
- indywidualna
- zbiorowa
- wycinkowa
- całościowa.
Na zabiegi diagnostyczne składają się:
- indywidualne rozmowy nauczyciela z uczniami i rodzicami
- wywiady środowiskowe w miejscu zamieszkania ucznia
- obserwacja zachowania uczniów w różnych okolicznościach
- badanie wyników nauczania za pomocą sprawdzianów i testów
- systematyczna analiza błędów popełnianych przez uczniów
TERAPIA PEDAGOGICZNA:
Czynności zmierzające do likwidowania ujawnionych braków w
opanowanych przez ucznia wiadomości i umiejętności.
Czynności terapeutyczne mogą przybierać rózne formy: szczegółową,
ogólną, indywidualna, zbiorową.
Najczęstsze formy terapii indywidualnej to:
- częste odpytywanie uczniów
- indywidualne ćwiczenia oraz prace domowe o tematyce związanej z
treściami słabiej opanowanymi przez uczniów
- specjalne dobieranie dla poszczególnych uczniów dodatkowych
zestawów ćwiczeń o charakterze terapeutycznym, opracowane przez
nauczyciela na podstawie jest rozeznania w brakach uczniów, czy
indywidualizacja nauczania.
Do form terapii zbiorowej zalicza się:
- zajęcia grupowe mające charakter pomocy koleżeńskiej w nauce
- zajęcia w grupach wyrównawczych, prowadzone przez nauczycieli
poszczególnych przedmiotów nauczania w godzinach pozalekcyjnych. |
|
|
|
