Dydaktyka

Materiały edukacyjne z zakresu podstaw dydaktyki nauczania.
Procesy metody, środki, systemy, cele oraz zadania dydaktyki ogólnej.
Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, pomoce i materiały dla studentów.

 
    Spis opracowanych tematów    |    Dodaj stronę do ulubionych    |    Kontakt

 

  

 

 

 

Aparatura terminologiczna dydaktyki

Terminy: Uczenie się. Nauczanie. Kształcenie. Samokształcenie.

Uczenie się - To proces zamierzonego nabywania przez podmiot uczący się określonych wiadomości, umiejętności i nawyków, dokonujący się w toku bezpośredniego i pośredniego poznawania rzeczywistości. Zakładając, że czynnikiem wyzwalającym ów proces są dostatecznie silne motywy uczenia się, a jego rezultatem jest wzrost posiadanego zasobu wiedzy i sprawności, wywierający wpływ na poglądy, przekonania, postępowanie i ogólny rozwój jednostki.

ELEMENTY SKŁADOWE PROCESU UCZENIA SIĘ:
• Cechy – planowość, systematyczność, aktywność uczącego się podmiotu, ukierunkowanie na wynik
• Przyczyny – dostatecznie silne motywy, np. chęć zaspokojenia określonych potrzeb poznawczych
• Skutki – wiadomości, umiejętności i nawyki, które są podstawą modyfikacji dotychczasowych form zachowania lub ukształtowania form nowych.
• Podmiot – aktywny uczeń
• Przedmiot – rzeczywistość przyrodnicza, społeczna, techniczna, kulturowa.

Analiza procesu uczenia się w świetle wybranych dyscyplin naukowych:
FILOZOFIA (jako teoria poznania)
- proces uczenia się przebiega w 3 płaszczyznach:
• Zmysłowej – spostrzeganie
• Umysłowej – myślenie (różne operacje umysłowe)
• Praktycznej – przekształcanie rzeczywistości

SOCJOLOGIA
Uczenie się ma charakter społeczny (korzystanie z dorobku minionych pokoleń, uczenie się od innych).

CYBERNETYKA (nauka o sterowaniu)
Nauczyciel steruje procesem uczenia się:
Uczenie się polega na:
• Przyjmowaniu informacji
• Przetwarzaniu ich
• Regulacji (kontrola, ocena, korekta)

PSYCHOLOGIA
Ujęcia terminu wg różnych teorii psychologicznych:
a) TEORIE ASOCJACYJNE – uczenie się polega na kojarzeniu bodźca i reakcji, przyczyny i skutku itp.
• Apercepcjonizm (J. F. Herbart) – uczenie się to kojarzenie wiadomości z wyobrażeniami o nich, kojarzenie nowych wiadomości ze starymi
• Koneksjonizm (E. L. Thorndike) – uczenie się przebiega metodą prób i błędów, procesem rządzą następujące prawa: prawo gotowości, prawo ćwiczenia i prawo efektu.
• Odruchów warunkowych (J. P. Pawłow) – uczenie się polega na powstawaniu odruchów.

b) TEORIE STRUKTURALNE – uczenie się rozumiane jako wnikanie w strukturę materiału. Należy brać pod uwagę związki i zależności między elementami struktury oraz związki między częścią i całością.
c) TEORIE FUNKCJONALNE – uczenie się przebiega wg schematu: zadanie – wynik. Uczeniu się towarzyszą: odpowiednia motywacja i aktywność podmiotu uczącego się.

Przedstawione teorie psychologiczne uczenia się mieszczą się w nurcie koncepcji behawioralnych, które zakładają, że człowiek jest istotą reaktywną, rozwija swą osobowość pod wpływem czynników zewnętrznych, środowiskowych.

d) TEORIE DYNAMICZNE – upatrują istotę osobowości w działaniu „sił napędowych” (popędów) aktywizujących człowieka i ukierunkowujących jego zachowanie.

Na gruncie poznawanych koncepcji osobowości człowiek charakteryzowany jest jako istota zdolna do świadomego sterowania własnym rozwojem, kształtująca według przyjętych przez siebie wartości i planów świat zewnętrzny i samą siebie.

PRAWIDŁOWOŚCI PROCESU UCZENIA SIĘ:
• Wielostronna aktywność (emocjonalna, intelektualna, sensoryczna, motoryczna, werbalna)
• Celowość i świadomość
• Etapowość i regulacja
• Proces indywidualny i społeczny

RODZAJE UCZENIA SIĘ WG W. OKONIA:
- uczenie się przez przyswajanie
- uczenie się przez odkrywanie
- uczenie się przez przeżywanie
- uczenie się przez działanie

Nauczanie - Należy rozumieć jako celową, planową i systematyczną pracę nauczyciela z uczniami.

Czesław Kupisiewicz:
Nauczanie to organizowanie uczenia i kierowanie uczeniem się uczniów, ma ono doprowadzić do pożądanych wyników.

W zakres czynności nauczyciela wchodzą następujące czynności:
• Inspirowanie uczniów do uczenia się
• Planowanie
• Organizowanie
• Kierowanie
• Kontrola, ocena, korekta

RODZAJE NAUCZANIA:
• Nauczanie podające
• Nauczanie problemowe
• Nauczanie eksponujące
• Nauczanie praktyczne

Kształcenie - To ogół czynności nauczyciela i uczniów, umożliwiających ludziom poznanie rzeczywistości, uczestnictwo w jej kształtowaniu, a zarazem osiągnięcie możliwie wielostronnego rozwoju sprawności, zdolności, uzdolnień, zainteresowań i zamiłowań, przekonań i postaw.
Kształcenie zawodowe – nabywanie pożądanych kwalifikacji zawodowych
Kształcenie paralelne (równoległe) – człon systemu oświatowo – wychowawczego obok systemu szkolnego (prasa, mass media itp.)
Kształcenie ustawiczne – ciągłe, permanentne; proces ciągłego doskonalenia przez całe życie.
Wykształcenie – stan finalny (efekt) procesu kształcenia.

Samokształcenie - Nabywanie wykształcenia w toku działalności własnej, której cle, treści, warunki i środki ustala sam podmiot.

 





































 
  

© 2007 by dydaktyka.info - serwis przedstawia więdzę z zakresu podstaw dydaktyki, dydaktyki ogólnej,
tj.: procesu dydaktycznego, dydaktyki nauczania, metod dydaktyki, zadań dydaktyki, pomoce, materiały, środki oraz systemy dydaktyczne.